ดัชนีคุณภาพอากาศ
AQHI (Air Quality Health Index): ดัชนีคุณภาพอากาศด้านสุขภาพที่คำนวณจากค่าเฉลี่ย 3 ชั่วโมงของมลพิษหลายชนิด (PM2.5, O₃, NO₂) เพื่อประเมินผลกระทบต่อสุขภาพอย่างแม่นยำ
ชุมชนที่มีการติดตาม AQHI
คลิกที่ขอบเขตชุมชนเพื่อดูข้อมูลประชากร สถานีตรวจวัด และข้อมูลเพิ่มเติม
ดัชนีคุณภาพอากาศด้านสุขภาพ (Air Quality Health Index)
ดัชนีสุขภาพอันเนื่องมาจากคุณภาพอากาศ (AQHI) เกิดจากผลรวมของความเสี่ยงสัมพัทธ์ของการเข้ารับบริการแผนกผู้ป่วยนอกด้วยโรคระบบทางเดินหายใจและโรคระบบหัวใจและหลอดเลือด หรือความเสี่ยงสัมพัทธ์ของการเสียชีวิตที่สัมพันธ์กับการรับสัมผัสมลพิษอากาศแต่ละชนิด (NO₂, O₃, PM10 และ PM2.5)
โดยระดับดัชนีจะมีค่าอยู่ระหว่าง 0 – 10+ (0 หมายถึงมีความเสี่ยงต่อสุขภาพจากมลพิษอากาศต่ำ ในขณะที่ 10+ หมายถึงมีความเสี่ยงต่อสุขภาพจากมลพิษอากาศสูงมาก)
ดัชนีคุณภาพอากาศ (Air Quality Index: AQI) ที่ประเทศไทยใช้อยู่ในปัจจุบันเป็นค่าที่แสดงถึงมลพิษอากาศเพียงชนิดเดียว (PM10, PM2.5, NO₂, SO₂, O₃ หรือ CO) ที่มีค่า AQI สูงที่สุดในเวลานั้น ๆ ซึ่งทุกคนไม่ได้หายใจเฉพาะมลพิษอากาศชนิดใดชนิดหนึ่ง แต่มีการสูดหายใจมลพิษอากาศทุกชนิดที่มีอยู่ในบรรยากาศขณะนั้น
ดังนั้น ค่า AQI จึงไม่ได้บ่งบอกปริมาณสารมลพิษทั้งหมดที่สูดเข้าไปในร่างกาย อีกทั้งการนำค่า AQI ของมลพิษอากาศทุกตัวมารวมกันก็ยังมีความคลาดเคลื่อนสูงเนื่องจากมลพิษอากาศแต่ละตัวมีความรุนแรงต่อสุขภาพแตกต่างกัน
ข้อแตกต่างสำคัญ: ทั้ง AQI และ AQHI ต่างก็สามารถบ่งชี้ความเสี่ยงต่อสุขภาพได้ แต่เมื่อพิจารณาค่าความเสี่ยงสัมพัทธ์จาก AQHI มีค่าแตกต่างจาก AQI อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ โดยค่าความเสี่ยงจาก AQHI มีค่าสูงกว่า AQI ดังนั้นการใช้ AQI เพื่อบ่งชี้ความเสี่ยงต่อสุขภาพอาจมีค่าน้อยกว่าที่ควรจะเป็น
ทั้งนี้การใช้ AQHI ที่เกิดจากผลรวมของความเสี่ยงจากมลพิษอากาศทุกตัว (NO₂, O₃, และ PM10 หรือ PM2.5) จึงอาจจะเป็นดัชนีที่ดีกว่าในการสื่อสารความเสี่ยงต่อสุขภาพอันเนื่องมาจากการรับสัมผัสมลพิษอากาศ
AQHI ถูกคำนวณโดยใช้สูตรของกรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข:
AQHI = (10 / C) × (∑ %ERi)
โดยที่:
หมายเหตุ: ระบบใช้ค่าเฉลี่ย 3 ชั่วโมงของมลพิษแต่ละชนิดเพื่อความแม่นยำ
การคำนวณ AQHI และข้อมูลทางวิทยาศาสตร์อ้างอิงจาก:
รายงานการศึกษาผลกระทบและคาดการณ์ผลกระทบต่อสุขภาพจากมลพิษทางอากาศและการพัฒนาดัชนีสุขภาพอันเนื่องมาจากคุณภาพอากาศของประเทศไทย
กองประเมินผลกระทบต่อสุขภาพ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข
open_in_new ดาวน์โหลดรายงานฉบับเต็ม (PDF)คำแนะนำการดูแลสุขภาพตามระดับ AQHI สำหรับกลุ่มประชากรต่างๆ